Zwolnienie ze składek ZUS

Zwolnienie ze składek ZUS to jedyne świadczenie tarczy antykryzysowej, które nie jest uzależnione od spadku przychodów. Może je uzyskać osoba prowadząca działalność gospodarczą niezatrudniająca pracowników, jeżeli była zgłoszona jako płatnik składek przed 1 kwietnia 2020 r. Nie ma znaczenia, czy posiada też inne tytuły ubezpieczenia – wówczas wniosek dotyczy tylko tych składek, które przedsiębiorca opłaca sam.

Zwolnienie odnosi się do składek społecznych, zdrowotnej i na Fundusz Pracy i przysługuje za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Dotyczy składek w wysokości należnej od najniższej podstawy wymiaru, co oznacza, że jeśli dobrowolnie płacicie wyższe składki, zwolnienie obejmie tylko ich część należną od najniższej podstawy wymiaru. Zwolnienie może być przyznane, jeśli przychód w pierwszym miesiącu, za który składany jest wniosek, nie był wyższy niż 15 681 zł. Przychód w kolejnych miesiącach nie jest już brany pod uwagę. Np. jeśli w marcu zarobiliście 16 000 zł, w kwietniu 15 000 zł, a w maju 19 000 zł, to możecie złożyć wniosek za kwiecień i maj.

Aby uzyskać zwolnienie, należy złożyć wniosek do ZUS w terminie do 30 czerwca 2020 r., dotyczy to składek za wszystkie miesiące. Wniosek składa się na formularzu RDZ. Można go także złożyć przez platformę ZUS PUE, logując się za pomocą profilu zaufanego (link tutaj: https://www.zus.pl/portal/logowanie.npi). We wniosku trzeba będzie podać m. in. wysokość przychodu w pierwszym miesiącu objętym zwolnieniem).

Jeżeli przesyłacie do ZUS deklaracje rozliczeniowe, musicie to też robić w okresie zwolnienia – to bardzo ważne, gdyż jest to warunkiem zwolnienia ze składek.

Składki za okres zwolnienia uznaje się za opłacone. Zachowacie też prawa z ubezpieczenia zdrowotnego.

Podstawa prawna: art. 31zo – 31zl ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm., dalej „KoronawirusU”).

Świadczenie postojowe

Świadczenie postojowe przysługuje tylko osobom, które mają własną działalność gospodarczą (np. zatrudnionym na kontrakcie), a także osobom zatrudnionym na umowy cywilnoprawne, niezależnie od posiadania działalności. Świadczenie nie przysługuje, jeżeli posiadacie inny tytuł ubezpieczenia, czyli np. poza kontraktem macie też umowę o pracę.

Osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, może otrzymać postojowe, jeśli zawiesiła działalność po 31 stycznia 2020 r. Jeżeli tego nie zrobiła, otrzyma świadczenie, jeśli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskała przychód o co najmniej 15% niższy niż w miesiącu jeszcze wcześniejszym. Przykładowo jeżeli o postojowe występujecie w maju, przychód w kwietniu musi być o minimum 15% mniejszy niż w marcu. Dyskusyjne jest, czy muszą to być kolejne miesiące i czy muszą być bezpośrednio poprzedzające wniosek. ZUS uważa, że tak, my że nie, gdyż nie wynika to z przepisów.

Przedsiębiorcy składają wniosek bezpośrednio do ZUS. Mogą to zrobić za pośrednictwem platformy PUE ZUS (link tutaj: https://www.zus.pl/portal/logowanie.npi), logując się profilem zaufanym. We wniosku trzeba będzie podać m. in. numer konta do wypłaty postojowego i wysokość przychodu w dwóch ostatnich miesiącach przed miesiącem złożenia wniosku (np. w marcu i kwietniu, jeśli wniosek składamy w maju).

Osoby zatrudnione na umowy cywilnoprawne, nieprowadzące działalności gospodarczej otrzymają świadczenie postojowe, jeżeli zawarły umowę przed 1 kwietnia 2020 r. oraz ich przychód nie przekraczał kwoty 15 681 zł. Osoby te mogą wystąpić o postojowe, jeżeli zawarta umowa przynajmniej w części nie jest wykonywana (np. węższy zakres usług albo zupełny brak pracy). Zatrudnieni w tej formie składają wniosek za pośrednictwem zleceniodawcy.

Świadczenie postojowe wynosi 80% minimalnego wynagrodzenia, czyli 2 080 zł. Jednak jeżeli osoba zatrudniona na umowę cywilnoprawną w miesiącu przed złożeniem wniosku zarabiała mniej niż 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, to świadczenie postojowe będzie równe zarobkom z tej umowy (umów).

Postojowe można otrzymać maksymalnie 3 razy. Podstawą do kolejnych wypłat jest brak poprawy sytuacji. Wnioski można składać do końca czerwca. Ustawa pośrednio wyklucza możliwość ubiegania się o świadczenie „za poprzedni miesiąc”, gdyż nie jest ono przypisane do konkretnego miesiąca. Dlatego jeżeli przegapiliście postojowe w kwietniu, możecie o nie wystąpić tylko w maju, a potem w czerwcu.

Podstawa prawna – art. 15zq – 15zza KoronawirusU.

Dofinansowanie kosztów działalności gospodarczej

Dofinansowanie mogą uzyskać osoby, które prowadziły działalność gospodarczą i nie zatrudniały pracowników. Przysługuje wówczas, gdy wystąpił spadek obrotów gospodarczych (czyli „sprzedaży towarów lub usług w ujęciu ilościowym lub wartościowym” – co dla Was oznacza przede wszystkim spadek przychodów lub zmniejszenie czasu pracy). Spadek ten ustala się porównując sumę przychodów z 2 kolejnych miesięcy po 1 stycznia 2020 r. (nie muszą to być miesiące kalendarzowe, mogą być dowolnie wybranie 2 kolejne 30-dniowe okresy, np. 14 lutego – 15 marca oraz 16 marca – 15 kwietnia) z sumą przychodów w tych samych okresach z 2019 r.

Dofinansowanie wynosi miesięcznie:

• gdy Wasze przychody spadły o min. 30% - 1 300 zł
• gdy Wasze przychody spadły o min. 50% - 1 820 zł
• gdy Wasze przychody spadły o min. 80% - 2 340 zł

Dofinansowanie można pobierać maksymalnie przez 3 miesiące od dnia złożenia wniosku, choć okres ten może zostać przedłużony przez Radę Ministrów. W okresie dofinansowania nie możecie zamknąć działalności gospodarczej.

Wniosek o dofinansowanie składa się do starosty za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy. Przyznanie dofinansowania następuje w drodze umowy ze starostą. Całość można załatwić przez stronę praca.gov.pl (link TUTAJ).

Podstawa prawna – art. 15zzc KoronawirusU.

Pożyczka na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej

Pożyczkę może otrzymać osoba prowadząca działalność gospodarczą, która jest mikroprzedsiębiorcą (co oznacza, że zatrudniała w ciągu roku średni poniżej 10 osób i jej obrót netto ani suma aktywów w bilansie w ciągu roku nie przekroczyły 2 000 000 EUR). Pożyczka wynosi do 5 000 zł i ma stałe oprocentowanie roczne wynoszące 0,05 stopy redyskonta weksli NBP (co wynosi obecnie 0,0275%).

Okres spłaty pożyczki wynosi do 12 miesięcy z karencją w spłacie kapitału i odsetek wynoszącą 3 miesiące od dnia jej udzielenia. Jest to istotne, bo również przez 3 miesiące od dnia udzielenia pożyczki powinniście prowadzić działalność gospodarczą, by następnie złożyć wniosek o jej umorzenie.

Pożyczkę otrzymacie zawierając umowę ze starostą. Podobnie jak przy dofinansowaniu kosztów działalności, możecie to załatwić przez stronę praca.gov.pl (link TUTAJ)

Podstawa prawna – art. 15zzd KoronawirusU.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli musicie sami opiekować się dzieckiem gdyż żłobek, klub dziecięcy, przedszkole, szkoła lub inna placówka do której chodzi Wasze dziecko została zamknięta albo po otwarciu placówka ta działa w ograniczonym zakresie (np. przyjmują tylko niektóre dzieci). Przyczyną może też być brak możliwości sprawowania opieki przez nianię.

Zasiłek przysługuje na dzieci, które nie ukończyły 8 roku życia (ukończenie następuje z początkiem dnia urodzin) oraz na dzieci, które mają orzeczoną niepełnosprawność (takie „ogólne” orzeczenie wydaje się dla dzieci do 16 roku życia) lub mają orzeczoną niepełnosprawność umiarkowaną lub znaczną – do ukończenia 18 roku życia.

Jeżeli macie pod opieką dorosłą osobę niepełnosprawną również możecie uzyskać zasiłek. Przysługuje on wtedy, gdy placówka do której ona uczęszcza (szkoła, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy, ośrodek wsparcia, warsztat terapii zajęciowej lub inna placówka dziennego pobytu dla tej osoby) została zamknięta, albo jest już otwarta, lecz nie może zapewnić opieki, bo jej funkcjonowanie jest ograniczone.

Początkowo dodatkowy zasiłek przysługiwał w wymiarze 14 dni, ale był trzykrotnie wydłużany. Obecnie przysługuje tak długo, jak długo nie możecie sprawować opieki nad dzieckiem, maksymalnie do 24 maja 2020 r.

Pamiętajcie, że to „dodatkowy” zasiłek, a więc nie uszczupla prawa do „zwykłego” zasiłku opiekuńczego.

Bardzo istotne jest również to, że będąc na zwolnieniu na opiekę nad dzieckiem możecie pracować na dyżurach medycznych, ale tylko poza godzinami pracy. Jeżeli więc zwyczajowo na Waszym oddziale dyżurni pracują od rana i potem zostają – pamiętajcie, żeby ustalić inny grafik i zacząć dyżur właśnie po zakończeniu zwykłego czasu pracy.

Zasiłek może pobierać tylko jedno z rodziców, niezależnie od liczby dzieci. Do zasiłku są uprawnieni zarówno pracownicy etatowi, jak i kontraktowi.

Aby otrzymać zasiłek, wystarczy złożyć do swojego płatnika składek (pracodawcy, zleceniodawcy) oświadczenie o sprawowaniu opieki nad dzieckiem (LINK).

Podstawa prawna: art. 4 i 4b § 1 KoronawirusU.